Jubileum
.jpg)
Honderd jaar geleden, om precies te zijn op 5 februari 1911, kwam Jan van Gilse en zeven andere componisten bij elkaar in het Amsterdamse Hotel American om een beroepsvereniging op te zetten die op zou komen voor de juridische, culturele en maatschappelijke positie van de Nederlandse componist. Het Genootschap van Nederlandse Componisten stond aan de wieg van Buma/Stemra, de Nederlandse organisatie voor auteursrecht, het documentatie centrum voor Nederlandse muziek (Donemus) en het Fonds voor Compositieopdrachten (voorheen Fonds voor de Scheppende Toonkunst, tegenwoordig Fonds Podiumkunsten).
Opening jubileumjaar. Precies honderd jaar na de oprichtingsvergadering in Hotel American, werd de aftrap voor het jubileumjaar op 5 februari 2011 gegeven met een feestelijke bijeenkomst in de kunstenaarssociëteit Arti & Amicitiae in Amsterdam. Een panel (Konrad Boehmer, Claudia Rumondor en Frits Zwart, directeur van het NMI) ging onder leiding van Marc de Hond in op de ontwikkelingen van de afgelopen 100 jaar aan de hand van een powerpoint presentatie. De bijeenkomst werd muzikaal opgeluisterd met muziekfragmenten van componisten uit de afgelopen honderd jaar, vertolkt door de pianist Marcel Worms. Er waren veel leden en ook vertegenwoordigers van verschillende culturele- en beroepsorganisaties zoals MCN, Buma, Buma Cultuur, FPK, de Federatie van Kunstenaarsverenigingen en C96 aanwezig.
Eerste jubileumconcerten. Voor de zomer vonden de eerste concerten en activiteiten plaats in het kader van het jubileum. Zo vond in april in het Friese Workum het internationaal componisten weekend Grenzen Grenzen Over plaats. Uit dit weekend vloeiden concerten voort die in het najaar in Friesland een Noord Holland plaatsvonden. Begin juni vond een driedaags hedendaags muziekfestival plaats in Bergen. Onder de noemer van ‘Een Eeuw Nederlandse pianomuziek’ voerde het Scarbo Pianocollectief een groot aantal concerten uit in het Gooi e.o. De hele zomer vonden er beiaard concerten plaats onder meer in het Gooi. Het GeNeCo Carillon Album werd gepubliceerd in samenwerking met het Beiaardcentrum Nederland en de Nederlandse Beiaardschool Amersfoort, waarin werken van GeNeCo leden zijn opgenomen.
GeNeCo postzegel. Een bijzonder initiatief was de uitgifte van een speciale GeNeCo postzegel door TNT Post. De postzegel werd op 25 mei 2011 tijdens de Componisten Salon in het Bethaniënklooster officieel gepresenteerd. De zegel maakte onderdeel uit van de serie Jubileumpostzegels, die verkrijgbaar waren op een vel met vier andere jubilerende organisaties.
Wie jarig is trakteert! Een zeer bijzondere geste in het kader van het jubileumjaar onder het motto wie jarig is trakteert was het aanbod van het GeNeCo aan de orkesten in Nederland om een stuk muziek uit te voeren van ongeveer vijf minuten dat geschreven is in de afgelopen 100 jaar. Aan de orkesten werd hiertoe een selectie van stukken gedaan. Uit deze selectie kon het orkest een werk kiezen om te spelen als toegift tijdens een concert en als verrassing voor het publiek.
GeNeCo nieuwe Muziekprijs. Tijdens het Jan Pasveer concours in Zaanstad werd op 20 maart 2011 de GeNeCo nieuwe Muziekprijs uitgereikt. Een eenmalige prijs voor de beste vertolking van een nieuw Nederlands werk uitgevoerd tijdens het jaarlijkse Jan Pasveerconcours, gehouden onder leerlingen van de muziekschool van FluXus, centrum voor de kunsten Zaanstad. Met deze prijs hoopte het GeNeCo een impuls te geven aan nieuwe Nederlandse muziek onder amateurs. Voor het concours stelde het GeNeCo een repertoirelijst op met geschikte ensemblewerken, geschreven door GeNeCo-leden.
Galaconcert 100 jaar toekomstmuziek! Na de zomer barstte het echt los. Op 3 september 2011 vond het jubileumconcert plaats in de Grote Zaal van het Concertgebouw in Amsterdam. Het Nederlands Philharmonisch Orkest onder leiding van Etienne Siebens bracht werken van Nederlandse componisten uit de afgelopen honderd jaar (Van Gilse, Van Delden, Nas, Bosmans). Dit concert werd bezocht door heel veel leden en hun gasten. Het Genootschap was zeer vereerd met de aanwezigheid van Hare Majesteit de Koningin en andere hoogwaardigheidsbekleders. (Zie bijlage voor persreactie op het concert).
NedPho Go! Vooraf aan het jubileumconcert op 3 september gaf NedPho Go! 's dat onder meer educatieve projecten voor jongeren verzorgt, een workshop voor leerlingen van het Hermann Wesselink College uit Amstelveen onder leiding van componist Mayke Nas. De leerlingen verzorgden een klein concert in de Kleine Zaal van het Concertgebouw voorafgaand aan het avondconcert in de Grote Zaal.
Jubileumboek en cd Klinkende Handtekeningen. Tijdens het concert werd het jubileumboek 100 jaar Genootschap van Nederlandse Componisten en de cd Klinkende Handtekeningen met één-minuut composities van leden ten doop gehouden.
Festival Nederlands Kamermuziek. Van 16 tot en met 18 september vond in samenwerking met de Leo Smit Stichting en de Stichting Noorderkerkconcerten het Festival Nederlands Kamermuziek plaats. Onderdeel van het festival was de uitreiking van de Henriëtte Bosmansprijs en de Tera de Marez Oyensprijs en een tentoonstelling over 100 jaar Nederlandse muziek opgezet door de Vrienden Nederlandse Muziek en het Nederlands Muziek Instituut.
Concertzender. De Concertzender wijdde in de maanden maart, april, mei en juni in speciale wekelijkse uitzendingen aandacht aan 100 jaar Nederlandse muziek.
Concerten in de regio. Met name gedurende de laatste vier maanden van 2011 vond in het gehele land een zeer groot aantal GeNeCo concerten plaats.
Hendrik de Regt organiseerde verschillende concertseries. In Den Haag werden onder de noemer GeNeCo in de Residentie (in het Gemeentemuseum en de Kloosterkerk) in totaal zes concerten gehouden. Ook in Utrecht (GeNeCo in de Geertekerk), Rotterdam (GeNeCo in Arminius) en Dordrecht (GeNeCo in Augustijnenkerk) klonken er GeNeCo concerten.
Geert Schoonbeek de Vlaming organiseerde in de kop van Noord Holland een aantal concerten, met als bijzonder hoogtepunt in oktober 100 jaar Filmmuziek, een weekend lang Nederlandse films met muziek van Nederlandse componisten, in Den Helder.
Een ander bijzondere activiteit was De Eeuw Klinkt Nu!, een electro-akoestische luisterroute langs vier GeNeCo locaties in Amsterdam in augustus en september. In november verzorgden de samenstellers van de route, Bianca Holst en Hero Wouters een presentatie van de collage compositie De Eeuw Klinkt Nu! in kunstenaarssociëteit Arti et Amicitiae, met gebruik van The Fingerweb, een instrument in de jaren tachtig van de vorige eeuw ontwikkeld door Michel Waisvisz.
Op 27 november vond een estafette pianoconcert plaats in het winkelcentrum van Almere. Zestien pianisten op vier vleugels speelden het Canto Ostinato van Simeon ten Holt. Onder regie van Gerard Bouwhuis namen de pianisten het estafettestokje van elkaar over.
In totaal werden er bijna honderd concerten en activiteiten georganiseerd in het kader van het jubileum. Hiervan vonden 33 concerten en activiteiten plaats uit naam van de Stichting Geneco. Zonder de financiële steun van vele subsidiegevers was dit grote aantal niet mogelijk geweest. De belangrijkste subsidiegevers waren: Buma Cultuur, Norma Fonds, Prins Bernhard Fonds, Gemeente Rotterdam, Gemeente Dordrecht, Gemeente Den Haag, Stadsdeel Centrum Amsterdam, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Fentener van Vlissingen Fonds, Cultuur Fonds BNG, KF Hein Fonds, Stichting ter bevordering Volkskracht, Stichting Zes Continenten, VSB Fonds, Helga Domp Stichting, Stichting John Kasander, Bijlevelt Stichting, Kempen Capital Management, Kattendijk Drukker Stichting, Stichting Zadel de Rooij, Van Bylandt Stichting, De Gier, Stam & Advocaten, Freshfields Bruckhaus Deringer, Hermann Wesselink College, Elise Mathilde Fonds.
‘Last but not least’ Zonder de tomeloze en enthousiaste inzet van een aantal van onze leden was het niet mogelijk geweest om het jubileum op deze wijze gestalte te geven en het jaar tot zo’n succes te laten worden. In alle provincies van Nederland zijn er concerten en activiteiten geweest waarin de Nederlandse muziek centraal stond. Hoewel op veel kleinere schaal vinden er ook in 2012 GeNeCo concerten plaats. Zie infomatie op de website (onder Nieuws en Agenda)